الحاج محمد كريمخان الكرماني ( مترجم : ابراهيمى )

156

دقائق العلاج ( فارسي )

و بايد از هر چيز سردترى بپرهيزد و چيزى كه مزاج بلغمىها را دگرگون مىكند و چه‌بسا كه از پاكسازى بىنياز مىكند سياه‌دانه است ، بخصوص اگر برشته آن همراه با عسل باشد و نيز سفوف « 1 » نانخواه و اگر ( وج ) كه با نبات ، فلفل ، آويشن ، عنبر و جدوار پودر شود و نيز پازهر حيوانى « 2 » ، سير ، معجون الفلاسفه ، جوارشن جالينوس ، جوارشن افضلى و غير آنها در اين باره بآزمايش رسيده‌اند . براى تعديل سودا بايد از چيزهائى كه گرم و تر است مثل نيروبخشهاى قلبى و مغزى ، هريك از روغنها و چيزهاى چرب و شيرين ، مغز و گوشت گوسفند نر و ماده ، زرده تخم‌مرغ نيم‌بند ، شير با قند ، شيرينىهاى قنددار فالوده و امثال آن و هر ميوه شيرين مانند خربوزه ، انگور ، انجير و مويز و رطب و از سبزيها نعناع و بادرنجبويه خورده شود « 3 » داروهاى مسهلى زياد

--> ( 1 ) پودر داروئى يا داروى كوبيده ، انواعى از سفوف در مقاله چهارم ذكر شده ( 2 ) پازهر حيوانى ماده‌ايست كه در كيسه صفراى بز كوهى پيدا مىشود . مترجم ( 3 ) در زاد المسافرين آمده است كه از مسهلات صفراء هليله زرد است و خوراك آن به تنهائى از ده تا بيست و پنج گرم و در داروهاى پخته از سى و پنج الى پنجاه گرم است بنفشه از ده الى بيست و پنج گرم افسنتين از دو و نيم الى پنج گرم و در داروهاى پخته تا 20 گرم و ترنجبين از سى و پنج الى يك‌صد گرم خورده مىشود و تمر هندى مانند ترنجبين است آب خيار از صد و پنجاه تا دويست و بيست و پنج گرم همراه با 35 گرم قند و فلوس با تمر هندى از بيست و پنج تا 75 گرم است و بايد همراه آن مصطكى بخورند تا زيانش كم شود و نيز انيسون و سقمونيا كه چندان كوبيده نبايد بشود و بايد با روغن بادام مخلوط شود و اندازه خوراك آن سى تا